Rollenspelbespreking:

Het Space: 1999 – The Roleplaying Game: Core Rulebook is gebaseerd op de gelijknamige Britse sciencefictionserie die 2 jaar lang op tv mocht, voordat de economische realiteit toesloeg. Omdat de Britse economie met hoge inflatie en rentevoeten te kampen had, er ondanks de aanwezigheid van internationale sterren als Martin Landau en Barbara Bain weinig belangstelling was van de grote Amerikaanse netwerken, en de productiekosten voor die tijd torenhoog waren (6,5 miljoen dollar voor het eerste en 7,2 miljoen dollar voor het tweede seizoen), werd de reeks al begraven in het jaar… 1977. Dat jaartal verraadt ook meteen waarom Space: 1999 – zoals de titel al duidelijk maakt – een ‘verre’ toekomst uitbeeldt die nooit is gekomen. Er was blijkbaar wat meer optimisme onder de bevolking in die periode, en daarbovenop hielden bedenkers Gerry en Sylvia Anderson – die al naam en faam hadden vergaard met titels als Thunderbirds, Captain Scarlet and the Mysterons en UFO – niet altijd heel veel rekening met wat eigenlijk wetenschappelijk mogelijk zou zijn, zoals je hieronder ongetwijfeld zult lezen.

De reeks hield er een vrij omvangrijke fanschare op na, maar toch lijkt de timing om er een rollenspel rond uit te brengen – ongeveer een halve eeuw nadat Space: 1999 voor het eerst werd uitgezonden – een beetje vreemd, al is het natuurlijk leuk om op deze manier haar vijftigste verjaardag in de verf te zetten. Waar alles nu eigenlijk om draait, en of het rollenspel de aanschaf waard is, ontdek je hieronder.

LifeBytes Magazine_2026_Q1_Rollenspelbespreking_Space_1999_The Roleplaying Game_Core Ruleb.

Download • 2.43MB

Klik op de link hierboven om de volledige bespreking te downloaden in verrijkt pdf-formaat

Space: 1999 - The Roleplaying Game -

Core Rulebook

Hardcover / 299 blz. / 2025

Tabletop rollenspel

Modiphius Entertainment

Algemeen: 7

Verhaal: 8

Regelysteem: 6

Ontwerp & illustraties: 8

Herspeelbaarheid: 7

Maan op de dool

Het is 1999 en de mensheid lijkt, met het nieuwe millennium op maar 2 jaar afstand, klaar om haar eerste stappen naar de sterren te nemen. Hoewel het heel wat tijd heeft gekost, hebben de meeste naties geleerd om samen te werken (we zeiden toch dat de makers van de reeks blijkbaar héél optimistisch waren – benieuwd wat ze zouden hebben gedacht van Donald Trump, Poetin en Netanyahu), een feit dat extra benadrukt wordt door het bestaan van Moonbase Alpha.

Moonbase Alpha werd voor het eerst operationeel in 1983. Meer dan 300 wetenschappers, medisch en logistiek personeel, piloten, ingenieurs en veiligheidsofficieren wonen hier, verspreid over verschillende verdiepingen. Hoewel de basis geregeld vanuit de aarde werd bevoorraad, is ze grotendeels zelfvoorzienend, mede dankzij haar 3 kernreactoren. Helaas is het net die laatste energiebron die voor een catastrofe heeft gezorgd.

Het vele kernafval dat op de maan werd gedumpt, heeft immers een ongekende magnetische straling teweeggebracht, met de ontploffing van Waste Disposal Area One tot gevolg. In allerhaast werden alle Eagle-ruimteschepen uitgezonden om een tweede explosie tegen te houden, maar toen ook Waste Disposal Area Two ontplofte, werd de maan uit haar baan om de aarde getrokken en de ruimte in gekatapulteerd. Niet alleen heeft de aarde daar de nodige gevolgen van ondervonden, er lijkt ook geen manier te zijn om terug te keren, waardoor de bewoners van Moonbase Alpha nu zo goed als verplicht zijn om nieuwe zonnestelsels te verkennen in plaats van de aarde te ondersteunen.

Moonbase Alpha

De uitvalsbasis van de Player Characters is Moonbase Alpha – hun enige woonst, of ze het nu willen of niet. Een dergelijke vaste locatie biedt natuurlijk ook de mogelijkheid om het raamwerk dat de avonturen van Space: 1999 ondersteunt voldoende uit te diepen. Het basisboek bevat behoorlijk wat informatie over de maanbasis, van hoe er wordt gecommuniceerd tot de vaststelling dat er geen traditionele transacties meer zijn, hoe de basis is opgebouwd, wat voor uniformen er zijn, hoe de veiligheid wordt gegarandeerd, wat voor misdaden er worden erkend, wat de straffen voor criminaliteit zijn, hoe de leefruimtes van de bewoners eruitzien, hoe de Alphans zich proberen bezig te houden, wat voor groepsdynamieken er zijn, wat de demografische verdeling is, welke technologie er wordt gebruikt en welke wapens er beschikbaar zijn.

Het boek verwijst heel expliciet naar de Space: 1999 Moonbase Alpha Technical Operations Manual die door Anderson Entertainment – dat ook het rollenspel samen met Modiphius uitgeeft en eigenlijk de rechtenhouder is – wordt uitgebracht, maar dat verraadt meteen ook dat Anderson Entertainment geen echte rollenspeluitgeverij is. Het supplement waarnaar verwezen wordt, bevat immers geen spelregels of speltermen, en voorlopig zijn er buiten dit Core Rulebook en de Quickstart Guide nog geen nieuwe producten aangekondigd, terwijl de Space: 1999-licentie bij ons weten maar loopt tot eind 2027. Dat zou wel eens kunnen betekenen dat we niet al te veel supplementen of avonturen moeten verwachten. Aan de ene kant blijft het rollenspel zo behoorlijk goedkoop – er is immers niet veel voor beschikbaar, en dat lijkt niet meteen te gaan veranderen – aan de andere kant zouden de opties wel eens erg beperkt kunnen blijven. In ieder geval staat er voldoende informatie over Moonbase Alpha in het Core Rulebook om aan de slag te kunnen gaan.

Space: 1999 kent enkele iconische ruimteschepen – vooral de Eagles en de Hawks zijn uit duizenden herkenbaar – en die krijgen, samen met een aantal andere voertuigen, elk een pagina in het boek. Een groot deel daarvan wordt in beslag genomen door de illustratie. Dat kan omdat er, buiten enkele Asset Traits/Keywords, geen statistieken worden gegeven, wat toch erg spartaans is voor een tabletop rollenspel dat in de ruimte plaatsvindt.

Personages

Dezelfde spaarzame behandeling vinden we ook terug bij het creëren van personages, die min of meer worden onderverdeeld volgens departement: Commander/Main Mission, Flight, Technical, Security en Civilian/Visitor. Attributes als Strength of Dexterity bestaan niet; in de plaats daarvan zijn er enkel zes Skills: Command, Flight, Medicine, Science, Security en Technical. Die zijn bijgevolg wel érg breed, al worden ze – en dat is best wel origineel – gecombineerd met zes Attitudes: Bravery, Compassion, Dedication, Improvisation, Mystery en Perseverance. Ze passen stiekem wel goed bij de sfeer die we ook van de serie kennen: snel kunnen nadenken en improviseren is vaak noodzakelijk wanneer er onverwachte complicaties opduiken – en die zijn natuurlijk schering en inslag in Space: 1999. Verder zijn er een groot aantal Focuses beschikbaar die in principe voor verschillende Skills gebruikt kunnen worden, maar doorgaans beter passen bij specifieke vaardigheden. Focuses schalen echter niet mee: je hébt ze of je hébt ze niet – waarover hieronder meer.

Het regelsysteem

Wanneer je iets belangrijks probeert dat een redelijke kans op mislukking kent, worden jouw relevante Skill en Attitude bij elkaar opgeteld, waarna je twee twintigzijdige dobbelstenen (2d20) werpt. Elke dobbelsteen waarvan het resultaat gelijk aan of lager is dan de som van beide waarden, levert één succes op. Hoeveel successen er nodig zijn om de actie tot een goed einde te brengen, hangt af van de moeilijkheidsgraad (Difficulty), die doorgaans varieert van 0 tot 5. Een eenvoudige handeling vereist bijvoorbeeld maar één succes, terwijl bijzonder complexe of gevaarlijke acties er drie of meer kunnen vergen. Een natuurlijke 1 levert meteen twee successen op, terwijl een natuurlijke 20 een Complication veroorzaakt, zelfs wanneer de actie uiteindelijk slaagt.

Hier komen ook de Focuses van pas. Wanneer een personage over een toepasselijke Focus beschikt, wordt de kans op een kritisch succes immers groter. In plaats van uitsluitend bij een natuurlijke 1, levert een dobbelsteen nu twee successen op wanneer het resultaat gelijk aan of lager is dan de waarde van de gebruikte Skill. Een personage met Science 4 en een toepasselijke Focus behaalt dus twee successen bij een worp van 1, 2, 3 of 4, zolang die dobbelsteen ook binnen het normale doelgetal valt. De Focus verhoogt met andere woorden niet rechtstreeks het doelgetal, maar vergroot wel de kans om meerdere successen te behalen. Dat maakt specialisaties bijzonder nuttig, al blijft het systeem behoorlijk abstract: iemand die een bepaalde Focus pas heeft verworven, krijgt er precies hetzelfde voordeel van als een personage dat zich al jarenlang in dat vakgebied heeft gespecialiseerd. Voor ons een minpuntje, want niet zo goed voor onze ‘suspension of disbelief’.

De keuze voor een dergelijk simpel systeem kadert misschien in de tijdgeest en andere populaire ‘narratieve systemen’, maar eigenlijk hebben we de indruk dat veel spelers een beetje genoeg beginnen te krijgen van oversimplificatie en graag toch iets diepgaandere regels zouden aantreffen in hun… regelboeken.

Een groot universum

Zowat iedereen die Space: 1999 ooit bekeken heeft, weet dat er een vrij groot verhaaltechnisch verschil bestaat tussen beide seizoenen. Terwijl de eerste jaargang nog vrij sterk gericht was op filosofische vraagstukken en dilemma’s, doken er in de tweede jaargang ook buitenaardse wezens op en werd de actieknop verder naar rechts gedraaid.

De toonwijziging werd indertijd misschien niet door iedereen geapprecieerd – wat er mogelijk toe heeft bijgedragen dat de serie zo vroeg werd beëindigd – maar zorgt er nu wel voor dat je uit nog meer thema’s kunt putten zonder de sfeer van de ‘setting’ geweld aan te doen, van de ontdekking van nieuwe planeten tot het onderzoeken van vreemde anomalieën, ontmoetingen met buitenaardse soorten, bezoekjes van mysterieuze bezoekers en spookachtige gebeurtenissen. Sommige elementen kunnen zelfs wel eens aan de duistere kant eindigen, vooral wanneer er meer wordt gefocust op het besef dat de mensheid slechts een piepklein plaatsje inneemt in het universum of wanneer de Player Characters worden geconfronteerd met krachten die ze niet kunnen begrijpen.

Er zijn dus heel wat mogelijkheden, maar het valt zoals gezegd nog te bekijken of die buiten het meer dan degelijke spelleideradvies dat we in dit Core Rulebook terugvinden nog verder zullen worden geëxploreerd in toekomstige supplementen en avonturen. Natuurlijk krijgen we in dit boek al statistieken voor de belangrijkste personages uit de serie, al voelen sommige dingen – zoals monsters en buitenaardse wezens – meer aan alsof ze zijn geschilderd met brede penseelstreken in plaats van dat er veel aandacht werd besteed aan de individuele details.

Project Arrow

Het Space: 1999 Core Rulebook wordt afgesloten met het behoorlijk uitgebreide, ongeveer 30 pagina’s tellende introductieavontuur Project Arrow, waarin een poging om terug te keren naar de aarde centraal staat. Het wordt allemaal uitstekend gestructureerd in een proloog, drie bedrijven en een epiloog weergegeven, en de centrale thema’s van het rollenspel komen allemaal mooi aan bod, terwijl er ook voldoende aanzet is voor eventuele verdere avonturen. De schrijvers slagen er bovendien in om voldoende emotionele betrokkenheid op te wekken en een aantal moeilijke beslissingen op te dringen die volgens ons heel wat toevoegen aan de sfeer die Space: 1999 zo uniek maakt.

Vormgeving

Space: 1999 is een erg ‘clean’ vormgegeven boek. Het lettertype is – vooral voor een rollenspelboek – heel groot, waardoor het heel gemakkelijk en vlot leest, maar ook minder ruimte biedt om bepaalde zaken verder uit te diepen. Foto’s uit de serie worden afgewisseld met illustraties en diagrammen. Die zien er wat ons betreft soms iets te steriel uit, al passen ze wel telkens erg goed bij de tekst. De esthetiek is exact wat je zou kunnen verwachten: de toekomst zoals die werd voorgesteld in de jaren zeventig. Daardoor voelt de hele game natuurlijk wat retrofuturistisch aan – iets wat we niet vaak tegenkomen, en daardoor eens iets anders dan de meeste andere sciencefictionrollenspelen. De heel overzichtelijke lay-out en uitstekende index kwamen ons overigens ook al goed van pas – tof!

Beoordeling

Een op hol geslagen maan en een hele groep mensen die moeten samentroepen in een enkele – weliswaar grote – uitvalsbasis: het is de premisse voor een misschien wat minder strikt op de wetenschap gebaseerde maar toffe sciencefictionreeks met veel retro-elementen. Bij het lezen van dit Space: 1999 Core Rulebook kwamen er alvast heel wat spontane scenario-ideeën bij ons op, en hopelijk blijft Anderson Entertainment dit rollenspel toch ondersteunen, want een aantal nieuwe supplementen en avonturen die ook speltermen bevatten zouden de aantrekkingskracht en waarde van deze tabletop RPG zeker nog vergroten. Nu worden iets te veel dingen nog in iets te grote lijnen weergegeven, terwijl ook het spelsysteem gerust wat meer ‘crunch’ had mogen hebben. De personages zijn nog iets te simpel opgebouwd en er is te weinig speltechnische ondersteuning om écht te kunnen genieten van de ruimteschepen en voertuigen. Jammer, want Space: 1999 heeft zeker potentieel.

Meer info: www.modiphius.net/pages/space-1999

Tekst: Dirk Vandereyken